نانو در ایران 1404 | سند «گسترش کاربرد فناوری نانو در افق ١٤٠٤»
سند «گسترش کاربرد فناوری نانو در افق ١٤٠٤»

تاریخ تصویب: در جلسه مورخ ١٣۹٦/٠۷/٢٣ هیئت وزیران 

تاریخ ابلاغ: ١٣۹٦/٠۹/٢۹ با شماره ١٢١٣٣٢

 

filereader.php?p1=main_b32e668d0557083f0

 

 


هیئت وزیران در جلسه ١٣۹٦/٠۷/٢٣ به پیشنهاد معاونت علمی و فناوری رییس جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سند گسترش کاربرد فناوری نانو در افق ١٤٠٤ را به شرح زیر تصویب کرد:



سند گسترش کاربرد فناوری نانو در افق ١٤٠٤

 

ماده ١- به منظور تولید ثروت و بهبود کیفیت زندگی مردم با استفاده از فناوری نانو و در راستای تحقق اهداف و سیاست‏ های ابلاغی مقام معظم رهبری در برنامه ششم توسعه، سیاست‏ های کلی اقتصاد مقاومتی و سیاست ‏های کلی علم و فناوری و به استناد ماده (٤٣) قانون رفع موانع تولید رقابت‏ پذیر و ارتقای نظام مالی کشور -مصوب ١٣۹٤- و در راستای دستیابی به اهداف ماده (۵) برنامه توسعه تولید محصولات دانش بنیان موضوع تصویب ‏نامه شماره ١١٦۹٥۹/ت٥٢٢٥٣هـ مورخ ١٣۹٤/۹/٥، "سند گسترش کاربرد فناوری نانو در افق ١٤٠٤" با اهداف زیر تعیین می‌شود:

الف- ارتقای اثرگذاری فناوری نانو در بهبود کیفیت زندگی
ب- دستیابی کشور به جایگاه پنجم جهان در تولید علم نانو و جایگاه پانزدهم در ثبت اختراعات نانو در دفاتر معتبر جهانی.
پ- کسب سهم یک تا دو درصدی از بازار جهانی فناوری نانو.
ت- ایجاد جایگاه شغلی برای هشتاد هزار نفر. 

 

ماده ٢- به منظور گسترش کاربرد و ایجاد کشش بازار برای محصولات مبتنی بر فناوری نانو با رعایت قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تأمین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات و اصلاح ماده (١٠٤) قانون مالیات های مستقیم -مصوبه ١٣۹١- و با توجه به تاثیرات این فناوری مانند ارتقای کیفیت و ارزش افزوده محصولات، افزایش عمر تجهیزات و ماشین‌آلات، افزایش کارایی (راندمان) تولید، صرفه‌جویی و کاهش هزینه‌ها، تولید محصولات دوستدار محیط زیست و کاهش اثرات مخرب زیست‌ محیطی و بهبود بهره‌وری بخش ‏ها و صنایع، دستگاه های اجرایی ذی‏ربط موظفند بررسی و تأیید محصولات فناوری نانو ساخت داخل با فناوری بومی و خرید هدفمند این محصولات را در اولویت قرار خواهند داد.

تبص‍ره- محصولات و فناوری‏ های ذکر شده در مواد (٣) تا (١٤) این تصویب‏ نامه بر اساس توانمندی‏ ها و ظرفیت‏ های موجود در شرکت‏ های ایرانی یا نیازهای اعلام شده توسط دستگاه ‏های اجرایی ذی‏ربط است و توانمندی‏ ها و نیازهای آتی در تعامل ستاد ویژه توسعه فناوری نانو وابسته به معاونت علمی و فناوری رییس جمهور که از این پس در این تصویب ‏نامه "ستاد" نامیده می‌ شود با دستگاه‏ های مذکور به صورت سالانه به ‏روز خواهد شد.

 

ماده ٣- وزارت نیرو موظف است با رعایت قوانین نسبت به متناسب ‏سازی مقررات و خرید محصولات نانو ساخت داخل با فناوری‌ بومی برای گسترش کاربرد فناوری نانو در صنایع مرتبط، مأموریت هایی مانند موارد زیر را اجرا کند:

حوزه برق)

الف- گسترش کاربرد و ارتقاء استاندارد پالایشگر (فیلتر) هوای نیروگاهی بر اساس جدیدترین توانمندی‌های فناورانه داخلی و استانداردهای بین المللی.

ب- بکارگیری سازوکارهای تشویقی برای مصرف نانوپالایشگرهای (نانوفیلترهای) هوای نیروگاهی تولید داخل با فناوری بومی به منظور افزایش سهم استفاده از این نوع پالایشگرها (فیلترها) تا شصت درصد بازار پالایشگرهای (فیلترهای) هوای نیروگاهی کشور تا سال ١٤٠٠.

پ- برنامه ریزی و تلاش برای دستیابی به دانش فنی تولید و بکارگیری ذخیره‌سازهای انرژی مبتنی بر فناوری‏ نانو بومی در حداقل یک مرکز تولید انرژی ‏های تجدیدپذیر تا سال ١٤٠٠.

ت- تدوین آیین‏ نامه و بسترسازی برای بکارگیری مقره‌های ضدرطوبت و آلودگی با استفاده از فناوری نانو بومی.

ث- بکارگیری سلول‏ های خورشیدی نانو پربازده ساخت داخل با فناوری بومی (با بازده بالاتر از سلول‏های خورشیدی غیرنانویی) در حداقل یک نیروگاه خورشیدی تا سال ١٤٠٠.

ج- تدوین و ابلاغ آیین‏ نامه و بسترسازی برای بکارگیری نانو سیالات و نانو پوشش های افزایش‏ دهنده انتقال حرارت که با فناوری بومی در داخل تولید می‌شوند، با هدف افزایش بهره‏ وری تولید برق و ارتقاء بازده نیروگاه ‏ها.

 حوزه صنعت آب و آبفا)

الف- گسترش واحدهای تصفیه آب شرب و نمک‌زدایی آب شور، لب ‌شور و آب دریا با در اختیار گذاشتن زیرساخت‌ ها و بکارگیری سازوکارهای تشویقی با اهداف زیر:

  ١- رسیدن به مقیاس تا یک میلیون متر مکعب در روز برای نمک‌زدایی با استفاده از فناوری نانو تولید داخل با فناوری بومی تا سال ١٤٠٠.

  ٢- رسیدن به مقیاس تا یک میلیون متر مکعب در روز برای تصفیه آب شرب و با کاربری‌های تصفیه سختی، فلزات سنگین، نیترات و املاح مضر با استفاده از فناوری نانو تولید داخل با فناوری بومی تا سال ١٤٠٠.

ب- بسترسازی برای استفاده از نانوبتن‌ ها، نانوپوشش‌ ها و محصولات مرتبط در سازه‌های آبی و اجرای آن حداقل در یک طرح آزمونی (پایلوت) تا سال ١٤٠٠.

پ- همکاری در تدوین استانداردهای ملی، آیین‌نامه‌ها و مقررات برای ایجاد سازوکار نظارتی مناسب جهت استفاده از فناوری نانو تا سال ١٣۹۸.

 

ماده ٤-  وزارت جهاد کشاورزی موظف است نسبت با رعایت قوانین نسبت به ارایه مجوزها، انجام آزمون ها و خرید محصولات نانو ساخت داخل با فناوری بومی برای گسترش کاربرد فناوری نانو در صنایع ذیربط، ماموریت های زیر را انجام دهد:

الف- به منظور افزایش ارزش افزوده در محصولات کشاورزی و غذایی و کاهش ضایعات، تدابیری برای حمایت از افزایش تولید و افزایش سهم یک تا دو درصدی سهم بازار محصولات زیر و بکارگیری آنها با استفاده از دانش فنی و نانومواد افزودنی تولید داخل با فناوری بومی اتخاذ شود: 

  ١- استفاده از بسته‌ بندی نانو افزایش دهنده زمان نگهداری محصولات کشاورزی و میوه (پس از برداشت)  با هدف کاهش ضایعات محصولات کشاورزی مربوط تا پایان سال ١٣۹۸.

  ٢- افزایش سهم استفاده از پوششهای نانو گلخانه ‏ها. 

  ٣- افزایش سهم استفاده از کودهای نانوی آهسته ‏رهش با هدف کاهش مصرف کود شیمیایی تا پایان سال ١٣۹۸.

  ٤- افزایش سهم  استفاده از نانو آفت کش زیستی (نانو آفت‏کش ارگانیک) آهسته‏‏ رهش جهت کاهش مصرف آفت‏ کش ‏های شیمیایی تا پایان سال ١٣۹۸.

ب- دستورالعمل‌ ها و ارایه مجوز به محصولات نانو ساخت داخل با فناوری بومی با انجام آزمون‌های عملکردی و میدانی به شرح زیر ظرف شش‌ ماه پس از ابلاغ این تصویب‏ نامه تدوین و تصویب و مجوزهای لازم ظرف یکسال پس از آن اعطا می‌شود:

  ١- نانو کود

  ٢- نانو آفت کش

  ٣- نایلون های مقاوم گلخانه

  ٤- بسته بندی های افزایش دهنده زمان نگهداری مواد غذایی

  ٥- بسته بندی های زیست تخریب پذیر

  ٦- پاستوریزه کردن سرد شیر به کمک فرایند نانوحفره‌زایی (Nano Cavitaion)

پ- گسترش واحدهای تصفیه آب لب ‏شور با فناوری بومی برای رسیدن به حداقل مقیاس پنج میلیون متر مکعب در روز برای تصفیه آب کشاورزی و با کاربری‌های تصفیه سختی، فلزات سنگین، نیترات و املاح مضر تا سال ١٣۹۸.

 

ماده ٥- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با رعایت قوانین اقدامات زیر را برای بکارگیری محصولات نانو ساخت داخل با فناوری بومی در حوزه ‏های ذیربط اجرا کند:

الف- سازمان غذا و دارو موظف است نسبت به موارد زیر اقدام نماید:

  ١- حمایت از ایجاد آزمایشگاه‌های مرجع برای ارزیابی ایمنی محصولات نانو.

  ٢- تسریع در فرایند ثبت و بررسی نانوداروها.

  ٣- حمایت از قیمت گذاری نانوداروها. 

ب- حمایت و تشویق مراکز درمانی، بیمارستان‏ها، درمانگاه های دستگاه های اجرایی به استفاده از محصولات نانو سلامت‏ محور شامل نانو داروها (نانوداروهای ضدسرطان، پادزیست (آنتی بیوتیک)، ضدسالک و غیره)، مکمل و داروهای گیاهی، ملزومات پزشکی (پدهای ترمیم زخم نانو و ماسک های (پوشانه ‏های) نانو) و فرآروده‏ های آرایشی و بهداشتی تولید داخل. 

پ- حمایت از ورود محصولات نانودارویی و فراورده‌های سلامت حوزه نانو که با فناوری بومی در داخل ساخته شده‌ اند، به فهرست‌ های رسمی کشور برای محصولاتی مانند:

  ١- انواع نانوداروها نظیر نانوداروهای ضدسرطان.

  ٢- ملزومات و تجهیزات دارویی.

  ٣- لوازم (کیت‌) تشخیص نانو نظیر لوازم (کیت) تشخیص سلول‌های سرطانی.

  ٤- فراورده‌های آرایشی-بهداشتی نانو.

  ٥- محصولات نانو با کاربرد در حوزه سلامت نظیر انواع رنگ و کاشی ضدباکتری یا خودتمیزشونده، مواد تمیزکننده و منسوجات نانو.

 

ماده ٦- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است با رعایت قوانین به منظور حمایت و بکارگیری محصولات نانو سلامت‏ محور ساخت داخل با فناوری بومی که مورد تأیید سازمان‏ های‏ غذا و دارو و ملی استاندارد ایران هستند، در زیرمجموعه‌ های خود نظیر سازمان تأمین اجتماعی و شرکت سرمایه ‏گذاری تأمین اجتماعی، موارد زیر را اجرایی نماید:

الف- پوشش بیمه‌ ای حداکثری نانوداروها و محصولات سلامت محور نانو ساخت داخل با فناوری بومی و دارای تأییدیه‌ های لازم را حمایت و تسریع کند.

ب- سازمان تأمین اجتماعی استفاده از محصولات نانو سلامت محور ساخت داخل با فناوری بومی و دارای مجوز مصرف نظیر نانو داروها (نانوداروهای ضدسرطان، پادزیست (آنتی بیوتیک)، ضدسالک و غیره)، مکمل و داروهای گیاهی، ملزومات پزشکی (پدهای ترمیم زخم نانو و ماسک های (پوشانه‏ های) نانو) و فرآروده های آرایشی و بهداشتی، در کلیه مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ های تحت نظر را حمایت و تشویق کند. 

پ- حمایت و تشویق مجموعه‌ های تولیدی و بنگاه‌های اقتصادی به تولید و بکارگیری محصولات نانو ساخت داخل با فناوری بومی که دارای بازار مصرف مناسب هستند.

 

ماده ۷- وزارت نفت موظف است با رعایت قوانین اقدامات زیر را برای گسترش و بکارگیری محصولات فناوری نانو ساخت داخل که کارایی آنها به اثبات رسیده است، در صنایع و مجموعه های ذیربط با درنظرگرفتن ملاحظات زیست محیطی، عملیاتی نماید: 

الف- حمایت از انجام آزمایش‌های میدانی و افزایش سهم خرید در حوزه های دارای محصولات ‌نانو ساخت داخل با فناوری بومی با اهداف زیر:

  ١- بکارگیری نانونامیزه ‏ها (نانوامولسیون ها) و نانوسیالات در ازدیاد برداشت از مخازن.

  ٢- بکارگیری نانو افزایه‌ ها در سیالات حفاری به طور مشخص نانوساختارهای سیلیسی و نانولوله‌ های کربنی.

  ٣- بکارگیری نانوبازدارنده ‏های خوردگی در بخش‏ های مختلف درون چاهی و سرچاهی و عملیاتی.

  ٤- بکارگیری سیستم های بازیافت بخارات هیدروکربن با نانوجاذب‌ها.

  ٥- بکارگیری نانوجاذب ها در صنعت نفت در زمینه های ذخیره سازی گازها (ANG)، نم زدایی و جداسازی گازها و جذب و ذخیره ‏سازی دی اکسید کربن.

  ٦- افزایش سهم استفاده از نانو کاتالیزگرها (نانوکاتالیست های) تولید داخل با فناوری بومی.

  ۷- افزایش استفاده از پالایشگر (فیلتر) هوای نانو تولید داخل با فناوری بومی و کیفیت اثبات شده، برای پالایشگرهای (فیلترهای) هوایی مورد استفاده در صنایع نفت تا شصت درصد میزان مصرف این نوع پالایشگرها (فیلترها) تا سال ١٣۹۸.

  ۸- بکارگیری پوشش های سخت و فوق سخت نانوساختار مقاوم به سایش و خوردگی در صنعت نفت.

  ۹- بکارگیری سیالات نانو در واحدهای عملیاتی صنعت نفت برای بهبود انتقال حرارت.

  ١٠- بکارگیری عایق نانو و رنگهای نانو در واحدهای عملیاتی صنعت نفت.

  ١١- حذف لکه های نفتی با پدهای نانو.

  ١٢- بکارگیری نانوحسگرها در صنعت نفت برای سنجش گازهای آلاینده و سمی.

  ١٣- بکارگیری سامانه‏ های (سیستم‌های) پساب مبتنی بر فرآیندهای فناوری‌ نانو.

تبصره- انجام آزمون‌ میدانی برای محصولاتی که تاکنون آزمون کارایی خود را به اتمام نرسانده‌اند، تسریع گردد و در صورت موفقیت نتایج این آزمون‏ها، افزایش سهم خرید در صنعت نفت مورد توجه قرار گیرد.

ب- شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران به منظور افزایش ارزش افزوده و جلوگیری از خام فروشی در محصولات تولیدی موظف است تدابیری برای تولید محصولات مورد تقاضا با استفاده از دانش فنی نانو و نانومواد افزودنی تولید داخل برای تأمین تقاضای مواد اولیه صنایع پایین دستی از قبیل موارد زیر اتخاذ نماید:

  ١- نانو چندسازه‏ های بسپاری (نانوکامپوزیت های پلیمری) مقاوم به ضربه جهت استفاده در محصولات بسته بندی مواد شیمیایی و شوینده ها.

  ٢- نانو چندسازه ‏های بسپاری (نانوکامپوزیت های پلیمری) ضد خش جهت کاربرد در صنعت خودرو مانند داشبورد.

  ٣- نانو چندسازه‏ های بسپاری (نانوکامپوزیت های پلیمری) ضد باکتری برای مصارف حوزه نساجی، بهداشت و سلامت و لوازم خانگی.

  ٤- نانوچندسازه ‏های (نانوکامپوزیت های) با استحکام به وزن مناسب و با طول عمر زیاد. 

 

ماده ۸- وزارت راه و شهرسازی موظف است با رعایت قوانین نسبت به صدور گواهینامه فنی، تدوین یا ارتقاء آیین‏ نامه‏ های ملی، توسعه زیرساخت‏ های آزمون مرتبط با فناوری نانو و همچنین خرید و بکارگیری محصولات نانو ساخت داخل با فناوری بومی در بخش‏ های زیرمجموعه در موارد زیر اقدام نماید:

 صدور گواهینامه فنی)

صدور گواهینامه فنی برای محصولات نانو تولید داخل با فناوری بومی زیر تا سال ١٣۹٦:

الف- قطعات پیش ‏ساخته (پانل های) بتنی که در ساختار آنها از نانومواد استفاده شده است.

ب- رنگ‌ها و پوشش ‏های نانو دارای خواصی از قبیل ضد باکتری، خود تمیز شونده، ضد آلاینده، ضد آب و لک، ضد مه، ضد گرد و غبار، ضد خش و سایش و ضد خوردگی.

پ- لوله ها و اتصالات فاضلابی تولید شده با فناوری نانو.

ت- پروفیل ‏های در و پنجره تولید شده با فناوری نانو.

ث- عایق ‏های حرارتی، رطوبتی و صوتی تولید شده توسط فناوری نانو.

ج- قطعات پیش ‏ساخته (پانل های) خورشیدی تولید شده توسط فناوری نانو.

چ- محصولات نانو مورد استفاده در راه‏سازی از قبیل آسفالتهایی که در تولید آنها از نانومواد استفاده می ‏شود.

 تدوین و ارتقای آیین ‏نامه)

درج مطالب تصویب شده در ارتباط با محصولات نانو در مباحث  مقررات ملی ساختمان با هدف ارتقای کیفیت ساخت وسازها با سرفصل ‏های زیر:

الف- درج الزامات مرتبط با مصالح ساختمانی نانو و نانو مواد در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان (مصالح و فرآورده های ساختمانی).‏‏

ب- درج الزامات مرتبط با فناوری نانو درحوزه‏ ی بتن در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه).

پ- درج الزامات مرتبط با فناوری نانو درحوزه ی فولاد در مبحث دهم (طرح و اجرای ساختمان ‏های فولادی).

ت- درج الزامات مرتبط با مصالح عایق صدا (اکوستیک) در مبحث هجدهم (عایق بندی و تنظیم صدا).

ث- درج الزامات مرتبط با مصالح کنترل‏ کننده ‏ی انرژی در مبحث نوزدهم (صرفه جویی در مصرف انرژی).

 خرید محصولات نانو)

بکارگیری محصولات نانو تولید داخل به شرح زیر در پروژه‏ های سازمان مجری ساختمان‏ ها و تأسیسات دولتی و عمومی:

الف- شیشه کنترل کننده انرژی (LOW-E)

ب- پوشش های آبگریز

پ- کف‏پوش رزینی مقاوم در برابر سایش

ت- نانو بتن سبک سازهای

ث- منسوجات ضد باکتری، ضد آب و لک، کندسوز، مقاوم در برابر اشعه فرابنفش.

ج- رنگ خود تمیز شونده

چ- رنگ عایق حرارت و رطوبت

 

ماده ۹- وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با رعایت قوانین نسبت به فراهم‏ کردن مشوق‌ها، زیرساخت‏ ها و تسهیلات مورد نیاز برای فعالیت‏ شرکت‏ های نانو و همچنین ارتقای استانداردها (آیین ‏نامه ‏ها) جهت بکارگیری محصولات نانو ساخت داخل با فناوری بومی در صنایع زیرمجموعه مانند موارد زیر اقدام کند:

ارائه مشوق و زیرساخت‏ ها)

الف- اختصاص جایزه صادراتی برای محصولات نوین ساخت داخل با فناوری بومی نانو.

ب- اختصاص بخش نانو(Nano Zone) منطبق بر ظرفیت‏های شرکت‏های نانو در حداقل سه شهرک صنعتی در تهران و سه شهرک صنعتی در شهرهای تبریز، اصفهان، شیراز و مشهد تا سال ١٣۹۸:

  ١- واگذاری حق انتفاع از زمین به صورت اقساطی با لحاظ مقررات مربوط

  ٢- تسهیل اخذ مجوزهای بهره‏برداری و مجوزهای افزایش تولید

پ- افزایش هدفمند تعرفه واردات محصولات نانو خارجی دارای مشابه ساخت داخل در یک بازه زمانی مشخص برای افزایش رقابت پذیری محصولات نانو با فناوری بومی که فهرست این محصولات همه ساله توسط ستاد به وزارت صنعت، معدن و تجارت با تأیید مراجع ذی‏ربط اعلام می‌شود.

ت- حمایت از ایجاد و استقرار مراکز تحقیق و توسعه نانو مشترک با شرکت‏ های صنعتی خارجی در شهرک ‏های فناوری قطعات خودرو در کلان ‏شهرها.

صنایع خودروسازی)

الف- برنامه ریزی به منظور  استفاده از نانوپالایشگر (نانوفیلتر) هوا با هدف کاهش میزان آلودگی هوا بر اساس آخرین استانداردها.

ب- تشویق خودروسازان برای استفاده از محصولات نانو تولید داخل با فناوری بومی به منظور افزایش بهره وری فرایند تولید و کیفیت، ایمنی، رفاه سرنشین و کاهش مصرف سوخت با هدف رسیدن به حداقل (٥٠) قطعه نانو در خوردروهای داخلی تا سال ١٣۹۸ مانند محصولات زیر:

  ١- استفاده از سره جوش نانو چندسازه‏ای (نانوکامپوزیتی) برای اتمام خطوط و تولید سایر انواع سره و اتصالات با کمک این فناوری

  ٢- نانوپالایشگر (نانوفیلتر) هوا

  ٣- نانوپالایشگر (نانوفیلتر) روغن

  ٤- روغن موتور

  ٥- سیال خنک کننده

  ٦- شیشه ضد آب و لک

  ۷- جایگزینی شیشه با پلی اورتان مقاوم به سایش

  ۸- پوشش‏ های سخت و مقاوم با خاصیت خود روانکاری در رینگ، پیستون، سوپاپ استکان زیرسوپاپی (تایپیت ‏ها)، انگشتی پیستون (گژانپین ‏ها)، دریچه ‏ها (ولوها) و غیره مطابق استاندارد یورو ٤ و یورو ٥ 

  ۹- فناوری ضد آب و لک برای منسوجات و قطعات تزئینی اتاق داخل خودرو

  ١٠- محصولات بسپاری (پلیمری) ضد باکتری برای تریم داخلی

  ١١- داشبورد ضد خش

  ١٢- نانو کاتالیزگر (نانوکاتالیست) اگزوز

  ١٣- لاستیک و تایر نانو

  ١٤- سایر بخش ‏های بسپاری (پلیمری) مثل سینی پروانه (فن) و غیره

صنایع فلزی)

الف- تشویق به گسترش واحدهای نیمه‏ صنعتی (پایلوت‏) استخراج فلزات گرانبها از شورابه‏ های معادن،  لجن آندی و سرباره‌ ها با کمک فناوری‌ های نانو مبتنی بر توانمندی‌ های داخلی تا سال ١٣۹۸ با هدف ممانعت از خام فروشی باطله ‏های با ارزش.

ب- تشویق به مشارکت در طرح توسعه و تولید محصولات فولادی نانوساختار با توانمندی فناورانه بومی در صنایع فولاد زیر مجموعه.

پ- بکارگیری فناوری نانو در فرآوری، استحصال و بهبود کیفیت و کاربرد مواد معدنی و محصولات صنایع معدنی.

تصفیه پساب ‏های صنعتی)

تشویق به استفاده از توانمندی فناوری نانو داخلی مانند غشای بسپاری (پلیمری) نانو و غشای سرامیکی نانو برای تصفیه پیشرفته (تکمیلی) پساب با هدف رسیدن به مقیاس دو هزار مترمکعب در روز برای تصفیه پساب و استحصال آب صنعتی از پساب تصفیه ‏خانه ‏های شهرک‏ های صنعتی تا سال ١٣۹۸.

 

ماده ١٠- سازمان حفاظت محیط زیست موظف است نسبت به گسترش و بکارگیری فناوری نانو در بخش‌های زیرمجموعه خود با رعایت ضوابط زیست محیطی، بندهای زیر را اجرایی کند:

الف- تدوین و اعمال سیاست های تشویقی و بازدارنده برای ترغیب صنایع نسبت به جایگزین کردن روش‌های آلاینده موجود با فناوری‌های دوستدار محیط زیست مبتنی بر محصولات نانو تولید داخل با فناوری بومی مانند موارد زیر:  

  ١- بکارگیری تجهیزات صنعتی پوشش دهی به روش رسوب فیزیکی بخار  در مجموعه های صنعتی که با روش‏ های آبکاری سنتی در حال کار هستند (جایگزینی با روش های ساخت (سنتز) آبکاری).

  ٢- جایگزینی پوشش های تبدیلی نانو زیرکونیوم با روش‌های مرسوم فسفاتی (فسفاته) و کروماتی (کروماته).

  ٣- استفاده از واحدهای صنعتی (پایلوت) تصفیه هوا با روش پلاسما برای کارخانجات صنعتی و محیط های بهداشتی.

  ٤- استفاده از محصولات بسپاری (پلیمری) نانو زیست تخریب پذیر.

  ٥- بکارگیری سامانه‏ های (سیستم ‏های) نانو بومی تصفیه پساب های صنعتی.

ب- حمایت از طرح های تثبیت خاک و شنهای روان با استفاده از فناوری نانو برای جلوگیری از انتشار ریزگردها. 

 

ماده ١١- سازمان ملی استاندارد ایران موظف است (به جز دارو) با رعایت قوانین موارد زیر را برای گسترش و بکارگیری فناوری نانو اجرایی نماید:

 الف- برای اطمینان مصرف‌ کنندگان از سلامت و کیفیت محصولات مبتنی بر فناوری‌نانو، نشانی به نام "نانونماد" به عنوان یک علامت رسمی دولتی به محصولات نانو اعطا می شود. سازمان ملی استاندارد موظف است ظرف شش ماه  پس از ابلاغ این تصویب ‏نامه، تمهیدات و الزامات مورد نیاز را برای اجرایی‌ شدن این نشان را فراهم آورد و با همکاری ستاد و بکارگیری ظرفیت بخش خصوصی در قالب شرکت‌ های بازرسی، به محصولات مبتنی بر فناوری نانو پس از ارزیابی های لازم، اعطا شود. آیین‌ نامه نحوه اعطای این نشان با همکاری ستاد و سازمان ملی استاندارد ایران تدوین خواهد شد.

ب- استانداردهای محصولات مندرج در این تصویب‏ نامه را که بکارگیری فناوری‌ نانو در آنها با توانمندی داخلی موجب افزایش کیفیت و کارایی میشود، بازنگری کرده و ارتقا دهد. 

  تبصره- حوزه‌ها و موضوعات جدید برای ارتقاء استاندارد، سالانه توسط ستاد و با هماهنگی دستگاه ‏های اجرایی به سازمان ملی استاندارد ایران ارائه می ‏شود.

پ- حمایت از ایجاد و توسعه آزمایشگاه ‏های مرجع و اندازه ‏شناسی (مترولوژی) نانو و حمایت از تولید مواد مرجع نانو.

ت- مشارکت موثر در تدوین استانداردهای بین المللی فناوری نانو با رویکرد اولویت تدوین استانداردهای محصول و ایمنی محصول در راستای حفظ منافع و مصالح ملی و افزایش بازار محصولات داخلی در سراسر دنیا.

ث- تایید صلاحیت آزمایشگاه های آزمون مواد و محصولات مبتنی بر فناوری نانو در کلیه حوزه‌ها.

ج- کلیه تولیدکنندگان محصولات فناوری نانو که محصول آنها مشمول استاندارد می‌ باشد موظفند نسبت به خوداظهاری انطباق محصول خود با استانداردهای ملی و یا بین المللی معتبر اقدام نمایند. مرجع ارزیابی انطباق محصولات، سازمان ملی استاندارد ایران است که طبق قوانین جاری سازمان اقدام می‌کند.

 

ماده ١٢- گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است با رعایت قوانین با هدف  پایش، کنترل و سامان‌دهی بازار و حمایت از تولید داخل، مقررات لازم را برای ثبت محصولات فناوری نانو در مبادی ورودی کشور به صورت خوداظهاری، تهیه و تنظیم نماید و با هماهنگی ستاد آئین‌ نامه و کاربرگ‏های لازم را ظرف شش ماه پس از ابلاغ این تصویب ‏نامه تدوین کند و سازوکار اجرای این ماده از جمله توسعه سامانه کدگذاری (سیستم کد) تعرفه این کالاها (HS Code) را طراحی و پیاده سازی نماید. 

   تبصره- گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است آمار واردات و صادرات کالاهای مرتبط با فناوری‌نانو را به صورت ادواری در اختیار ستاد قرار دهد.

 

ماده ١٣- سازمان برنامه و بودجه موظف است با رعایت قوانین با همکاری  معاونت علمی و فناوری رییس جمهور ردیف‏ های مرتبط با محصولات نانو دارای تأییدیه از معاونت مذکور از جمله موارد ذیل را که توسط یک یا چند شرکت داخلی تولید می شود و گواهینامه‏ ها، استانداردها و مجوزهای لازم در ارتباط با تولید و کاربرد محصول را از مراجع ذی‏صلاح دریافت نموده ‏اند، در فهرست ‏های بها درج نماید و جزئیات آنها را در قالب آیین‌ نامه‌ ها و نشریه‌ ها اعلام کند:

الف- شیشه نانو کنترل کننده انرژی (شیشه نانو کم گسیل).

ب- بتن سبک سازه ای نانو.

پ- پروفیل ‏های نانو (UPVC) برای درب و پنجره.

ت- لوله ها و اتصالات فاضلابی مستحکم نانو از جنس (UPVC).

ث- کفپوش های نانو ضد خش برای توقفگاه‏ ها (پارکینگ ‏ها) و غیره.

ج- کاشی های ضد باکتری (آنتی باکتریال) نانو برای مراکز بهداشتی، بیمارستان ها و درمانگاه ها و کلیه سرویس‌های بهداشتی.

چ- رنگ های نانو ضد باکتری (آنتی باکتریال)، ضدخش (ترافیکی)، عایق، خود تمیزشونده، تزئینی و غیره.

ح- پوشش‏ های نانو آبگریز یا ضد آب.

   تبصره- حوزه‌ها و موضوعات جدید برای درج در فهرست‏ های بها، سالانه توسط ستاد به سازمان برنامه و بودجه ارایه می‌ شود.

 

ماده ١٤- در راستای سیاست‌ های ده ساله دوم گسترش فناوری‌ نانو در کشور و به منظور ارتقای سطح پژوهش‌ های کاربردی فناوری‌ نانو در صنعت کشور، افزایش توانمندی ایجاد و گسترش فناوری‌های نوظهور و بدیع در فناوری‌نانو، افزایش کمی و کیفی دستاوردهای پژوهشی با قابلیت تجاری‌سازی در چارچوب شرکت‌های دانش‌بنیان زایشی از مراکز دانشگاهی و پژوهشی یا قابل انتقال به صنایع موجود کشور و بالا بردن مهارت‌های شغلی و توانمندی‌های کارآفرینی در سرمایه های انسانی نانو، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است با رعایت قوانین اقدامات زیر را انجام دهد: 

الف- ارزیابی و ساماندهی دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، قطب‌ها، پارک‌های فناوری و مراکز رشد فعال در فناوری‌ نانو با تأکید بر رشد کیفی و جلوگیری از افزایش نامتوازن کمی آنها به گونه‌ ای که طی سال‌های اجرای برنامه به صورت مستمر دانشگاه‌ ها و مراکز پژوهشی کشور بتوانند تأمین کننده دانش و فناوری‌ های بومی مورد نیاز کاربردی در مراکز صنعتی و یا شرکت‌ های دانش‌ بنیان ‌باشند.

ب- بازنگری و ساماندهی دوره‏ های تحصیلات تکمیلی علوم و فناوری ‏نانو با شرایط و رویکردهای زیر:

  ١- تقاضا محور و کارآمد شدن دوره های تحصیلات تکمیلی فناوری نانو. 

  ٢- در نظرگرفتن بازار کار آینده فناوری‏ نانو و تخصص ‏های مورد نیاز کشور.

  ٣- دارا بودن تجهیزات آزمایشگاهی آموزشی و پژوهشی مرتبط با دوره. 

  ٤- طراحی دوره ها مبتنی بر آموزش همزمان مباحث عملی و نظری.

  ٥- تأکید بر آموزش مهارت‏ های کسب وکار و کارآفرینی. 

  ٦- تاکید بر دستاوردهای فناورانه (مانند اختراع و ساخت نمونه) به عنوان دستاورد دوره (با اقداماتی از قبیل صدور اجازه دفاع از پایان‌ نامه دوره با ثبت اختراع معتبر داخلی و خارجی).

پ- جهت‏ دهی به تعریف و انجام پایان‏ نامه‏ های تحصیلات تکمیلی و سایر پژوهش های حوزه فناوری‏ نانو در راستای اولویت ‏های ده ساله دوم توسعه علم و فناوری‏ نانو و نیازهای صنایع کشور. 

   تبصره١- نیازهای صنایع کشور توسط ستاد شناسایی شده و به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اعلام می ‏شود.

  تبصره ٢- ستاد در ایجاد، تکمیل و گسترش زیرساخت های آزمایشگاهی و تجهیزاتی مورد نیاز برای تحقیقات در دانشگاهها و مراکز پژوهشی و فناوری با هماهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری همکاری لازم را انجام خواهد داد.

ت- حمایت از برگزاری دوره‏ های توانمندسازی سرمایه های انسانی فناوری ‏نانو به منظور ارتقای مهارت‏ های کسب و کار و کارآفرینی با اولویت دانشجویان تحصیلات تکمیلی فناوری‌ نانو از طریق اختصاص زیرساخت ‏های مورد نیاز از قبیل فضای آموزشی، امکانات کارگاهی و خوابگاهی به دوره‏ ها.

ث- معرفی شرکت های زایشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی کشور به ستاد برای انجام حمایت‌ های تجاری سازی شامل ارایه یارانه دریافت مشاوره و خدمات تجاری‌ سازی، حمایت‌ های تشویقی و سرمایه‌ گذاری‌ خطرپذیر از طریق بکارگیری نهادهای تأمین مالی تخصصی نظیر صندوق‌های پژوهش و فناوری.

 

ماده ١٥- وزارت آموزش و پرورش موظف است با رعایت قوانین زیرساخت‏ های لازم را برای توسعه برنامه ترویج و آموزش فناوری نانو در سطح دانش آموزان، معلمان، مدیران و دانشجویان این وزارتخانه فراهم کند و نسبت به تحقق موارد ذیل اقدام کند:

الف- تلاش برای توزیع جغرافیایی مناسب فعالیت های ترویجی فناوری نانو در بین دانش آموزان و معلمان

ب- تدوین و گنجاندن سرفصل های مرتبط با "فناوری نانو" در برنامه درسی با عنایت به مفاد سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، با رویکردهای زیر:

  ١- آموزش مقدماتی فناوری نانو و شناساندن کاربردهای این فناوری در بهبود کیفیت زندگی.

  ٢- معرفی توانمندی ‏های جمهوری اسلامی ایران در فناوری نانو به جهت ایجاد روحیه خودباوری.

  ٣- معرفی کسب و کارهای دانش بنیان با استفاده از مصادیق فناوری نانو.

پ- پیش بینی شناسه دوره (کد دوره) ضمن خدمت تخصصی برای معلمان و کارشناسان مرتبط با  فناوری نانو.

ت- پیش بینی شناسه دوره (کد دوره) ضمن خدمت عمومی  برای همه معلمان، با موضوع آموزش مقدماتی فناوری نانو و شناساندن کاربردهای این فناوری در بهبود کیفیت زندگی.

ث- فراهم نمودن شرایط لازم برای آموزش تجربی فناوری نانو در مراکزکانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، مراکز غیردولتی، مدارس دولتی و غیردولتی، پژوهش ‏سراهای دانش ‏آموزی، مراکز فنی و حرفه ای و کار و دانش و مراکز استعدادهای درخشان.

ج- افزودن شاخص‏ های عملکردی مرتبط با فناوری نانو به ارزیابی و رتبه بندی پژوهش ‏سراها بر اساس اطلاعات ستاد.

چ- فراهم‌ نمودن شرایط لازم برای بهره برداری حداکثری و ارتقای سطح ایمنی آزمایشگاه‏ های شبکه توانا.

ح- بهره مندسازی برگزیدگان  المپیاد دانش ‏آموزی علوم و فناوری نانو از مزایای قانونی برگزیدگان المپیادهای علمی.

   تبصره- ستاد موظف است آمار و اطلاعات مورد نیاز برای اجرای بندهای فوق را در اختیار وزارت آموزش و پرورش قرار دهد.

 

ماده ١٦- کارگروه تخصصی ایمنی کاربرد فناوری نانو با حضور نمایندگان وزارتخانه‏ های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی، علوم، تحقیقات و فناوری، سازمان‏ های حفاظت محیط زیست و ملی استاندارد ایران و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور (ستاد فناوری نانو) در ستاد توسعه فناوری نانو تشکیل می‌شود و با رعایت قوانین و مقررات مربوط و از محل اعتبارات مربوط اعمال واپایش ‏های (کنترل‌ های) ایمنی (از منظر زیست محیطی و بهداشتی) و تنظیم ضوابط مورد نیاز را از طریق دستگاه ‏های اجرایی مسئول و مراجع ذی‏ربط پیگیری می‏ کند.

 

ماده ١۷- ستاد با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور وظیفه راهبری و نظارت بر اجرای این تصویب ‏نامه را برعهده دارد. ستاد موظف است به منظور تسهیل اجرای مواد مندرج در این تصویب‌ نامه با هماهنگی دستگاه‌های اجرایی ذی‏ربط و با استفاده از سازوکارهای زیر، بخشی از منابع مالی مورد نیاز را از محل اعتبارات مصوب مربوط تحت نظر خود متناسب با پیشرفت کار اختصاص دهد:

الف- در مواردی که دستگاه‌ های اجرایی یا زیرمجموعه‌ی آنها برای کاربری محصولات فناوری نانو نیاز به اخذ ضمانت بانکی دارند، ستاد تا سقف پنجاه درصد از هزینه‌های دریافت ضمانت (شامل سپرده و کارمزد) را متناسب با سطح توان مالی شرکت تولیدکننده‌ی محصول تأمین می‌کند.

ب- در مواردی که بکارگیری محصولات فناوری نانو مستلزم صدور ضمانت در بازار باشد، ستاد سازوکار اعطای این ضمانت ها را طراحی و ارایه می ‏نماید.

پ- در مواردی که بکارگیری محصول فناوری نانو مستلزم انجام آزمون های عملکردی توسط سازمان خریدار باشد، ستاد تا سقف پنجاه درصد هزینه های ایجاد واحد نیمه صنعتی (پایلوت) (تا سقف پنج میلیارد ریال) را به صورت تسهیلات و کمک بلاعوض تأمین نماید.

ت- در مواردی که تأمین محصول مورد تقاضا نیاز به انجام تحقیقات کاربردی و توسعه‌ای داشته باشد، طرح (پروژه) تکمیلی و تطبیقی گسترش فناوری به صورت مشترک بین ستاد و دستگاه‌ بهره‌ بردار نهایی تعریف و حمایت می‌شود. این طرح (پروژه) توسط فناور مورد تأیید ستاد انجام خواهد شد.

ث- در مواردی که بکارگیری محصول فناوری نانو مستلزم مصرف آزمایشی آن محصول باشد، خرید نمونه اولیه با یارانه خرید پنجاه درصدی به سازمان خریدار با حمایت ستاد اعطا می شود.

ج- به منظور پیگیری و اجرای تصویب‌ نامه در دستگاه‌ های اجرایی ذی‏ربط، کارگروه کارشناسی در داخل دستگاه تشکیل خواهد شد و ستاد، حقوق و دستمزد حداکثر دو کارشناس این کارگروه را به مدت یکسال پرداخت خواهد کرد. در صورت مؤثر بودن فعالیت‌ های این کارگروه، پرداخت مذکور با ارزیابی ستاد به صورت سالانه قابل تمدید خواهد بود.

 

ماده ١۸- سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است با دریافت و ارزیابی گزارش عملکرد اجرایی سالیانه برنامه‌ های این سند و برنامه‌ های آن که توسط ستاد تهیه می‌شود، اعتبارات متناسب برای تحقق اهداف آن را در لوایح بودجه سالیانه منظور کند.

 

ماده ١۹- مسئولیت اجرای این تصویب ‏نامه در دستگاه‌ های اجرایی برعهده بالاترین مقام دستگاه است. 

 

ماده ٢٠- کلیه دستگاه ‏های اجرایی مشمول این تصویب ‏نامه موظفند گزارش عملکرد شش ماهه اجرای این تصویب ‏نامه را به ستاد ارائه کنند. معاونت علمی و فناوری رییس جمهور گزارش عملکرد اجرای این تصویب ‏نامه را سالیانه به هیئت وزیران ارائه می‏ کند.

   تبصره ١- سامانه پایش اجرای این تصویب ‏نامه ظرف سه ماه پس از ابلاغ آن، توسط ستاد راه اندازی می‌شود. ستاد و دستگاه‌های اجرایی مندرج در این تصویب ‏نامه موظفند گزارش‌ های عملکرد مرتبط با حوزه فعالیت‌ شان را در این سامانه ثبت نمایند.

   تبصره ٢- ستاد، هر ساله دستگاه‏ های اجرایی مندرج در این تصویب ‏نامه و مدیرانی که بیشترین نقش را در اجرای آن داشته باشند، معرفی و مورد تقدیر قرار می ‏دهد.

 

ماده ٢١- ستاد وظیفه راهبری، نظارت و ارزیابی بر اجرای این تصویب ‏نامه را برعهده دارد.

 

ماده ٢٢- برنامه‌ های کلان و عملیاتی این تصویب‏نامه به همراه شاخص‌ های کمی و کیفی آنها به شرح پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیئت دولت است، می‌ باشد.

 

***

فایل کامل سند، شامل ماده های ٢٢ گانه و پیوست آن (برنامه های کلان و عملیاتی) از اینجا قابل دریافت است. لینک خبر ابلاغ سند در پایگاه اطلاع رسانی دولت در ادامه آمده است:

http://dolat.ir/detail/303227